2026 Emeklilik ve SGK Rehberi
Bağ-Kur (4/b) Sigortalılık Rehberi 2026: Prim ve Haklar
Bağ-Kur, 5510 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığın yaygın adıdır; kısaca 4/b olarak anılır. Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışanları, esnaf ve sanatkarları, şirket ortaklarını ve çiftçileri kapsar. 4/a (SSK) sigortalısından temel farkı, primin işveren yerine sigortalının kendisi tarafından ödenmesidir. Bu rehberde 2026 prim oranı, en düşük ve en yüksek tutarlar, 5 puanlık indirim şartları ile sağlık ve emeklilik hakları resmi kaynaklara dayandırılarak açıklanır. Oranlar ve tutarlar asgari ücrete ve mevzuata bağlı olarak değişebileceğinden, güncel bilgi için SGK esastır.
Son güncelleme:
Bağ-Kur (4/b) Nedir, Kimleri Kapsar?
Bağ-Kur (4/b), bir işverene bağlı olmadan kendi adına ve hesabına çalışanların sosyal güvenlik statüsüdür. Kapsama giren başlıca gruplar şunlardır: gelir vergisi mükellefi ya da esnaf muaflığından yararlanıp esnaf siciline kayıtlı esnaf ve sanatkarlar; serbest meslek erbabı (örneğin avukat, doktor, mali müşavir); limited şirket ortakları; anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları; kollektif ve komandit şirket ortakları; ve tarımsal faaliyette bulunan çiftçiler. 4/a (SSK) sigortalısından en belirgin fark, prim ödeme sorumluluğudur: 4/a'da primi işveren keser ve öder, 4/b'de ise sigortalı primini kendisi öder. Sigortalılık, ticari faaliyetin veya ortaklığın başladığı tarihte başlar; tescil için genel kural olarak vergi dairesi, ticaret sicili veya ilgili oda kayıtları SGK'ya bildirilir. Statünüzün doğru belirlenmesi hak ve yükümlülükleri etkilediğinden, tereddütte resmi kaynak esastır.
- 4/b = kendi nam ve hesabına bağımsız çalışma (5510 sayılı Kanun, madde 4/1-b).
- Kapsam: esnaf-sanatkar, serbest meslek erbabı, şirket ortakları, çiftçiler.
- Limited şirkette tüm ortaklar; anonim şirkette yalnızca yönetim kurulu üyesi ortaklar 4/b'lidir.
- 4/a'dan temel fark: primi sigortalının kendisi öder.
- Sigortalılık, faaliyetin veya ortaklığın başladığı tarihte başlar.
2026 Bağ-Kur Primi Ne Kadar? Oran ve Tutarlar
2026'da Bağ-Kur (4/b) toplam prim oranı genel kural olarak yüzde 35,75'tir. Bu oran uzun vadeli sigorta kolları (malullük, yaşlılık, ölüm) yüzde 21, genel sağlık sigortası yüzde 12,5 ve kısa vadeli sigorta kolları için ayrılan paydan oluşur. Uzun vadeli sigorta oranı, 7566 sayılı Kanun ile 1 Ocak 2026'dan itibaren yüzde 20'den yüzde 21'e çıkarılmıştır. Prime esas kazanç, aylık alt sınır (2026: 33.030 TL) ile üst sınır (2026: 297.270 TL) arasında sigortalının kendi beyanıyla belirlenir. En düşük kazanç beyanında aylık prim 33.030 x yüzde 35,75 = 11.808,23 TL; en yüksek beyanda yaklaşık 106.274 TL olur. Primini düzenli ödeyen ve borcu bulunmayan sigortalılar 5 puanlık Hazine indiriminden yararlanabilir; bu durumda oran yüzde 30,75'e, en düşük prim 10.156,73 TL'ye iner. Kaynaklarda küçük yuvarlama farkları görülebildiğinden ve oranlar değişebildiğinden, güncel tutar için SGK resmi kaynağı esastır.
- 2026 toplam 4/b prim oranı: yüzde 35,75 (uzun vade %21 + GSS %12,5 + kısa vade payı).
- En düşük aylık prim (2026): 11.808,23 TL.
- En yüksek aylık prim (2026): yaklaşık 106.274 TL.
- 5 puan indirimle oran yüzde 30,75; en düşük prim 10.156,73 TL.
- Prime esas kazanç sınırları 2026: alt 33.030 TL, üst 297.270 TL.
- Uzun vade oranı 7566 sayılı Kanun ile yüzde 20'den yüzde 21'e çıktı (01.01.2026).
5 Puanlık İndirim, Sağlık ve Emeklilik Hakları
5 puanlık indirim, primini yasal süresinde ödeyen ve prim borcu olmayan 4/b sigortalılarına tanınan Hazine desteğidir. Yararlanmanın genel şartları: Türkiye genelinde kendi sigortalılığından doğan vadesi geçmiş prim, idari para cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması; cari ay primlerinin ait olduğu ayı izleyen ayın sonuna kadar ödenmesi; yapılandırma varsa taksitlerin düzenli ödenmesidir. İsteğe bağlı sigortalılar ve muhtarlar bu indirimden yararlanamaz. Sağlık bakımından 4/b'liler genel sağlık sigortası primi ödediğinden kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler sağlık hizmetinden yararlanır; ancak genel kural olarak 60 günden fazla prim borcu sağlık provizyonunu durdurabilir, dönemsel düzenlemeler olabildiğinden güncel durum SGK'dan teyit edilmelidir. Emeklilikte 4/b için genel kural olarak yaklaşık 9.000 prim günü aranır (4/a'da 7.200 gün); yaş ve gün şartı ilk sigortalılık tarihine ve kademeli geçişe göre değişir. Ayrıca ödenmeyen dönemler, borç kaldığı sürece emeklilik gün hesabında sayılmaz.
- 5 puan indirim şartı: prim borcu olmamak ve primi süresinde ödemek.
- İndirimle oran yüzde 35,75 yerine yüzde 30,75 uygulanır.
- İsteğe bağlı sigortalılar ve muhtarlar 5 puan indirim kapsamı dışındadır.
- 4/b'liler GSS primi ödediğinden sağlık hizmetinden yararlanır.
- Genel kural: 60 günü aşan prim borcu sağlık hizmetini durdurabilir (SGK'dan teyit edin).
- Emeklilikte genel kural yaklaşık 9.000 gün (4/a'da 7.200); kişiye özel hesap SGK esaslıdır.
İlgili rehberler ve araçlar
Sık sorulan sorular
2026'da en düşük Bağ-Kur (4/b) primi ne kadar?
2026 yılında en düşük kazanç beyanıyla aylık Bağ-Kur primi 11.808,23 TL'dir (33.030 TL x yüzde 35,75). Primini düzenli ödeyen ve borcu olmayanlar için 5 puanlık indirim uygulandığında bu tutar 10.156,73 TL'ye (yüzde 30,75) iner. Tutarlar asgari ücrete bağlı olduğundan değişebilir; güncel rakam için SGK resmi kaynağı esastır.
Bağ-Kur 5 puanlık prim indiriminden nasıl yararlanılır?
İndirim için kendi sigortalılığınızdan doğan vadesi geçmiş prim, idari para cezası ve gecikme zammı borcunuzun bulunmaması ve cari ay primlerini yasal süresinde (izleyen ayın sonuna kadar) ödemeniz gerekir. Yapılandırmanız varsa taksitleri düzenli ödemelisiniz. Şartlar sağlandığında oran yüzde 35,75 yerine yüzde 30,75 uygulanır. İsteğe bağlı sigortalılar ve muhtarlar bu indirimden yararlanamaz.
Bağ-Kur (4/b) ile SSK (4/a) arasındaki temel fark nedir?
En temel fark prim ödeme sorumluluğudur: 4/a'da (SSK) primi işveren keser ve öder; 4/b'de (Bağ-Kur) sigortalı primini kendisi öder ve prime esas kazancını alt sınır ile üst sınır arasında beyan eder. Ayrıca emeklilik gün şartı farklı olabilir: genel kural olarak 4/b'de yaklaşık 9.000, 4/a'da 7.200 prim günü aranır. Kişiye özel durum için SGK esastır.
Bağ-Kur prim borcu sağlık hizmetini etkiler mi?
Genel kural olarak evet. 4/b sigortalılarının 60 günden fazla prim ve prim borcunun bulunması halinde sağlık provizyonu durabilir ve sağlık hizmetinden yararlanma etkilenebilir. Borcun ödenmesi ya da yapılandırılması durumunda hak yeniden aktive olabilir. Dönem dönem geçici düzenlemeler yapılabildiğinden güncel durumu SGK'dan teyit etmeniz önerilir.
Bu içerik 2026 için genel bir bilgilendirmedir. Prim oranları, tutarları ve indirim şartları asgari ücrete ve mevzuata göre değişir; tarım Bağ-Kur ve isteğe bağlı sigorta oranları farklıdır. Bağlayıcı bilgi ve kişisel hesap için SGK ve 5510 sayılı Kanun esas alınmalıdır.