2026 Bordro ve Ücret Rehberi
Maaş Bordrosu Nasıl Okunur? 2026 Kesintiler ve Kalemler
Maaş bordrosu, ücretinizin nasıl hesaplandığını satır satır gösteren resmi belgedir; ama üzerindeki brüt tutar cebinize giren para değildir. Aradaki farkı yasal kesintiler oluşturur: SGK işçi primi, işsizlik sigortası işçi payı, gelir vergisi ve damga vergisi. Bu rehber, 2026 rakamlarıyla brütten nete geçişi, hangi kalemin neden kesildiğini ve bordronun kazanç bölümündeki fazla mesai, prim ve yan hakların matraha etkisini adım adım açıklar. Ayrıca 2022'de kaldırılan AGİ yerine gelen asgari ücret istisnasının bordronuzu nasıl etkilediğini netleştirir. 2026 için brüt asgari ücret aylık 33.030 TL, net 28.075,50 TL, günlük brüt 1.101 TL olarak uygulanır. Vergi ve prim mevzuatı yıl içinde değişebildiğinden buradaki oran ve tutarları genel kural olarak değerlendirin; kendi bordronuza dair kesin hesap için işvereninizin İK/muhasebe birimi ile GİB ve SGK'nın resmi kaynakları esastır.
Son güncelleme:
Brütten Nete Geçiş: Zorunlu Kesinti Kalemleri
Maaş bordrosunda brüt ücret, elinize geçen net tutar değildir. Brütten nete geçerken yasal olarak dört kalem kesilir. Birincisi SGK işçi primi: prime esas kazancın yüzde 14'ü. İkincisi işsizlik sigortası işçi payı: yüzde 1. Bu iki kesinti brüt ücret üzerinden hesaplanır ve toplam yüzde 15 eder. Üçüncüsü gelir vergisi. Gelir vergisi matrahı, brüt ücretten SGK ve işsizlik primleri düşülerek bulunur; yani brütün yüzde 85'i. Bu matraha dilimli tarife uygulanır ve ilk dilim yüzde 15'tir. Dördüncüsü damga vergisi: brüt ücretin binde 7,59'u. 2026 brüt asgari ücret 33.030 TL örneğinde SGK primi 4.624,20 TL, işsizlik 330,30 TL kesilir; gelir ve damga vergisi asgari ücret istisnası nedeniyle sıfırlanır ve net 28.075,50 TL kalır. Kısacası net maaş, brüt ücretten bu dört kalemin toplamı düşülerek bulunur.
- SGK işçi primi: prime esas kazancın yüzde 14'ü (brüt üzerinden).
- İşsizlik sigortası işçi payı: yüzde 1.
- Gelir vergisi matrahı = brüt ücret eksi (SGK + işsizlik primi), yani brütün yüzde 85'i.
- Damga vergisi oranı: binde 7,59 (0,00759).
- 2026 asgari ücret: brüt 33.030 TL, net 28.075,50 TL, günlük brüt 1.101 TL.
- Net maaş = brüt ücret - SGK - işsizlik - gelir vergisi - damga vergisi.
Asgari Ücret İstisnası ve AGİ'nin Kaldırılması
2022 öncesinde bordroda 'Asgari Geçim İndirimi (AGİ)' adında bir satır vardı ve medeni durum ile çocuk sayısına göre net maaşa eklenirdi. AGİ 2022'de kaldırıldı; yerine 'asgari ücret istisnası' geldi. Bu uygulamada tüm ücretlilerin maaşının asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisinden ve damga vergisinden muaftır. Yani ne kadar kazanırsanız kazanın, asgari ücret kadarlık bölüm için bu iki vergi ödenmez. 2026 için asgari ücrete isabet eden aylık gelir vergisi istisnası yıl başında (Ocak-Haziran) genel kural olarak 4.211,33 TL, damga vergisi istisnası 250,70 TL düzeyindedir; kümülatif vergi matrahı yıl içinde üst dilime geçtikçe aylık gelir vergisi istisna tutarı artar. Asgari ücretlide bu istisna, hesaplanan gelir ve damga vergisini tamamen sıfırlar; bu yüzden asgari ücretten yalnızca SGK ve işsizlik primi kesilir. Daha yüksek maaşlarda ise bordroda önce vergi hesaplanır, sonra istisna tutarı kadar düşülür. Kesin tutarlar için GİB tarifesi ve resmi kaynak esastır.
- AGİ 2022'de kaldırıldı; yerini asgari ücret istisnası aldı.
- Tüm ücretlilerde maaşın asgari ücrete isabet eden kısmı gelir ve damga vergisinden istisnadır.
- 2026 aylık gelir vergisi istisnası yıl başında (Ocak-Haziran) genel kural olarak ~4.211,33 TL (kümülatif matrahla artar).
- 2026 aylık damga vergisi istisnası: yaklaşık 250,70 TL.
- Asgari ücretlide gelir ve damga vergisi istisna ile sıfırlanır.
- Yüksek maaşlarda vergi hesaplanır, sonra istisna tutarı kadar indirilir.
Bordro Kalemleri: Kazançlar, Matrah ve Yan Haklar
Bordronun üst bölümü kazançları listeler: temel brüt ücret, varsa fazla mesai, prim, ikramiye ve yan haklar. Fazla mesai ve primler brüt kazancı artırdığı için hem SGK matrahını hem gelir vergisini yükseltir; kesintiler bu kazançlar üzerinden hesaplanır. 'Prime esas kazanç' (SGK matrahı), sigorta primlerinin hesaplandığı tutardır; 2026'da aylık taban 33.030 TL, tavan ise 297.270 TL (günlük 9.909 TL) düzeyindedir. Bu tavan, prime esas kazanç üst sınırının 1 Ocak 2026'dan itibaren asgari ücretin 7,5 katından 9 katına çıkarılmasıyla (7566 sayılı Kanun) belirlenmiştir. Tavanı aşan maaşlarda aşan kısımdan SGK primi kesilmez, ancak gelir vergisi hesabı tüm kazanç üzerinden sürer. Yan haklar bordroda ayrı kalem olarak görünür: yemek ve yol yardımı ile işverenin ödediği özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik primleri belirli sınırlara kadar prime esas kazanca dahil edilmez. Genel kural olarak özel sağlık sigortası ve BES ödemelerinin aylık brüt asgari ücretin yüzde 30'una isabet eden kısmı istisnadır; sınırı aşan kısım matraha eklenir. Güncel sınırlar için resmi kaynak esastır.
- Bordronun üst kısmı kazançları gösterir: brüt ücret, fazla mesai, prim, ikramiye, yan hak.
- SGK matrahı = prime esas kazanç; 2026 aylık taban 33.030 TL.
- 2026 SGK aylık tavanı 297.270 TL, günlük 9.909 TL (asgari ücretin 9 katı; 1 Ocak 2026, 7566 sayılı Kanun).
- Tavanı aşan kısımdan SGK primi kesilmez, gelir vergisi hesabı sürer.
- Özel sağlık sigortası ve BES: aylık asgari ücretin yüzde 30'una kadar prime esas kazançtan istisna.
- Fazla mesai ve primler hem SGK matrahını hem gelir vergisini artırır.
İlgili rehberler ve araçlar
Sık sorulan sorular
Brüt maaştan net maaş nasıl hesaplanır?
Net maaş, brüt ücretten dört kalem düşülerek bulunur: SGK işçi primi (yüzde 14), işsizlik sigortası işçi payı (yüzde 1), gelir vergisi ve damga vergisi. Gelir vergisi, brütten SGK ve işsizlik primi düşülmüş matrah üzerinden dilimli tarifeyle hesaplanır; damga vergisi brütün binde 7,59'udur. 2026'da brüt 33.030 TL asgari ücrette SGK 4.624,20 TL, işsizlik 330,30 TL kesilir; gelir ve damga vergisi istisna nedeniyle çıkmaz ve net 28.075,50 TL olur. Yüksek maaşlarda gelir vergisi dilimi ilerledikçe net oran düşer.
Bordromda AGİ neden görünmüyor?
Çünkü Asgari Geçim İndirimi (AGİ) 2022'de kaldırıldı. Onun yerine 'asgari ücret istisnası' getirildi: tüm ücretlilerin maaşının asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden muaf tutulur. Bu nedenle 2022 sonrası bordrolarda ayrı bir AGİ satırı yer almaz. Asgari ücretlide bu istisna vergileri tamamen sıfırladığı için elde kalan tutar netleşir; daha yüksek maaşlarda ise hesaplanan vergiden istisna tutarı kadar indirim yapılır.
Yemek ve yol yardımı vergiden ve SGK'dan muaf mı?
Kısmen. Yemek, yol gibi yan haklar bordroda ayrı kalem olarak görünür ve belirli sınırlara kadar prime esas kazançtan istisnadır. Örneğin işverenin ödediği özel sağlık sigortası ve bireysel emeklilik primleri, genel kural olarak aylık brüt asgari ücretin yüzde 30'una kadar prime esas kazanca dahil edilmez; aşan kısım matraha eklenir. Yemek bedelinde de günlük bir istisna tutarı uygulanır. Bu sınırlar SGK genelgeleriyle güncellendiği için güncel tutarlar resmi kaynaktan teyit edilmelidir.
SGK tavanı nedir, maaşımın tamamından prim kesilir mi?
SGK primleri 'prime esas kazanç' adı verilen bir matrah üzerinden hesaplanır ve bu matrahın bir tavanı vardır. 2026'da aylık taban brüt asgari ücret olan 33.030 TL, tavan ise 297.270 TL (günlük 9.909 TL) düzeyindedir; üst sınır 1 Ocak 2026'dan itibaren asgari ücretin 9 katına çıkarılmıştır. Maaşınız tavanın altındaysa brüt kazancınızın tamamı prime tabidir. Tavanı aşarsanız, aşan kısımdan SGK ve işsizlik primi kesilmez; ancak gelir vergisi tüm kazanç üzerinden hesaplanmaya devam eder.
Bu içerik 2026 için genel bir bilgilendirmedir. Vergi dilimleri, istisna tutarları ve SGK sınırları yıl içinde (özellikle yıl ortası asgari ücret güncellemesinde) değişebilir. Kesin hesap için GİB, SGK resmi kaynakları ve işvereninizin İK/muhasebe birimi esas alınmalıdır.