2026 Çalışan Hakları
Yıllık İzin Hakları 2026
Yıllık ücretli izin, 4857 sayılı İş Kanunu ile güvence altına alınan ve sözleşmeyle dahi ortadan kaldırılamayan temel bir işçi hakkıdır. 2026'da da izne hak kazanma için en az bir yıl çalışma şartı, kıdeme göre değişen gün sayıları (14, 20, 26 gün) ve iznin kullandırılmasına dair kurallar yürürlüktedir. Bu rehber izne hak kazanma koşullarını, gün sayılarını, iznin bölünmesi ve kullandırılmasını, kullanılmayan iznin işten ayrılışta ücrete dönüşmesini ve zamanaşımını açıklar. Kıdeminize göre net izin gününüzü görmek için sitedeki yıllık izin hesaplama aracını kullanabilirsiniz.
Yıllık İzne Hak Kazanma ve Gün Sayıları (İş Kanunu md. 53)
Genel kural olarak, işyerinde işe başladığı günden itibaren, deneme süresi de dahil, en az bir yıl çalışmış olan işçi yıllık ücretli izne hak kazanır. İş Kanunu madde 53'e göre izin süresi kıdeme bağlıdır ve şu alt sınırlardan az olamaz: hizmet süresi bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) olanlara 14 gün, beş yıldan fazla on beş yıldan az olanlara 20 gün, on beş yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 gün. Bu süreler asgari olup, sözleşme veya toplu iş sözleşmesiyle artırılabilir. Yaşa bağlı özel koruma da vardır: 18 ve daha küçük yaştaki işçiler ile 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek izin, kıdemleri ne olursa olsun 20 günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılır. İzin hakkından vazgeçilemez. Süreler kişisel duruma göre değişebileceğinden resmi kaynak esas alınmalıdır.
- İzne hak kazanmak için deneme süresi dahil en az 1 yıl çalışma şartı vardır (md. 53).
- 1-5 yıl kıdem: en az 14 gün; 5-15 yıl: en az 20 gün; 15 yıl ve üzeri: en az 26 gün.
- 18 yaş altı ve 50 yaş üstü işçilere kıdemden bağımsız en az 20 gün izin verilir.
- Yer altı işlerinde çalışanların izin süreleri dörder gün artırılarak uygulanır.
- Bu süreler asgari sınırdır; sözleşmeyle artırılabilir, ancak azaltılamaz ve haktan vazgeçilemez.
İzin Nasıl Kullanılır: Bölünme, Yol İzni ve İşverenin Yetkisi
Genel kural olarak yıllık izin, bölünmeden ve sürekli biçimde kullandırılır. Ancak tarafların anlaşmasıyla izin bölümler halinde kullanılabilir; bu durumda bölümlerden birinin en az 10 gün olması zorunludur, kalan kısımlar daha küçük parçalara ayrılabilir. İznin ne zaman kullanılacağını belirleme yetkisi, işin durumunu gözeterek işverene aittir; işçi genellikle iznini bir ay önceden yazılı olarak talep eder. İşçi, yıllık iznini işyerinin bulunduğu yerden başka bir yerde geçirecekse ve bunu belgelerse, işveren yol için gidiş-dönüşte toplam dört güne kadar ücretsiz izin vermek zorundadır. İşçi sayısı 100'den fazla olan işyerlerinde izin kurulu kurulur; daha küçük işyerlerinde bu görevi işveren temsilcisi ile bir işçi temsilcisi yürütür. İşveren her işçi için izin kayıt belgesi (izin defteri) tutmakla yükümlüdür. Uygulama detayları duruma göre değişebilir; resmi kaynak esas alınmalıdır.
- İzin kural olarak bölünmeden kullandırılır; anlaşmayla bölünürse bir parça en az 10 gün olmalıdır.
- İznin zamanını belirleme yetkisi, işin gereklerine göre işverendedir; talep genelde 1 ay önceden yapılır.
- İzni başka şehirde geçirecek ve belgeleyen işçiye toplam 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilir.
- 100'den fazla işçisi olan işyerlerinde 3 kişilik izin kurulu kurulur.
- İşveren, her işçinin iznini gösteren izin kayıt belgesi / izin defteri tutmak zorundadır.
Kullanılmayan İznin Ücreti, Peşin Ödeme ve Zamanaşımı (md. 57 ve 59)
İşçi çalışmaya devam ettiği sürece kullanılmayan yıllık izin yanmaz, birikir; genel kural olarak izin ancak iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür. İş Kanunu madde 59'a göre, sözleşme herhangi bir nedenle sona erdiğinde işçinin hak kazanıp da kullanmadığı izin sürelerine ait ücret, sözleşmenin sona erdiği tarihteki ücreti üzerinden kendisine veya hak sahiplerine ödenir. Yani hesaplama, izne hak kazanılan eski dönemin değil, işten ayrılış tarihindeki son ücretin esas alınmasıyla yapılır. Çalışırken ise madde 57 gereği işveren, izne başlamadan önce o döneme ilişkin ücreti peşin ödemek veya avans vermek zorundadır. İznin fiilen kullandırıldığını veya ücretinin ödendiğini ispat yükü işverendedir. Kullanılmayan izin ücreti alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Tutarlar kişiye göre değişir; kesin hesap için resmi kaynak ve uzman görüşü esastır.
- Kullanılmayan izin, iş sözleşmesi sona erince ücrete dönüşür (md. 59); çalışırken izin yanmaz, birikir.
- İzin ücreti, izne hak kazanılan dönemdeki değil, sözleşmenin sona erdiği tarihteki son ücret üzerinden ödenir.
- Çalışırken işveren, izne başlamadan önce izin ücretini peşin ödemek veya avans vermek zorundadır (md. 57).
- Kullanılmayan izin ücreti alacağında zamanaşımı, işten ayrılıştan itibaren 5 yıldır.
- İznin kullandırıldığını veya ücretinin ödendiğini ispat yükü işverene aittir.
İlgili rehberler ve araçlar
Sık sorulan sorular
Deneme süresi yıllık izin hesabına dahil midir?
Genel kural olarak evet. İş Kanunu madde 53'e göre bir yıllık çalışma süresi, işe başlanan günden itibaren deneme süresi de içinde olmak üzere hesaplanır. Yani izne hak kazanmak için gereken bir yılın içinde deneme süresi de sayılır. Durum kişiye göre değişebileceğinden resmi kaynak esas alınmalıdır.
İşveren yıllık iznimi istediğim tarihte vermek zorunda mı?
Genel kural olarak hayır. İznin ne zaman kullandırılacağını, işin gereklerini gözeterek belirleme yetkisi işverene aittir. İşçi iznini talep eder (genelde bir ay önceden), ancak tarih konusunda işverenin yönetim hakkı belirleyicidir. Bununla birlikte işveren, işçinin izin hakkını tümüyle kullandırmaktan kaçınamaz.
Kullanmadığım izinler için ne kadar ücret alırım?
Kullanılmayan izinler yalnızca iş sözleşmesi sona erdiğinde ücrete dönüşür ve işten ayrılış tarihindeki son ücret üzerinden hesaplanır (md. 59). Tutar; kalan izin gününüze ve son brüt ücretinize göre değişir. 2026 günlük brüt asgari 1.101 TL esas alınabilir, ancak kişisel hesap değişir; sitedeki yıllık izin hesaplama aracını kullanın.
Yıllık izin ücreti alacağının zamanaşımı ne kadardır?
Kullanılmayan yıllık izin ücreti alacağı, iş sözleşmesinin sona erdiği tarihten itibaren 5 yıllık zamanaşımına tabidir. Bu süre içinde talep edilmeyen alacak zamanaşımına uğrayabilir. Hak kaybı yaşamamak için resmi kaynak ve iş hukuku uzmanına başvurmak önerilir.
Bu içerik 2026 için genel bir bilgilendirmedir; hukuki tavsiye değildir. İzin süreleri ve uygulama sözleşmeye ve işyerine göre değişebilir. Kesin durumunuz için resmi kaynaklar ve bir iş hukuku uzmanı esas alınmalıdır.