2026 Çalışan Hakları
İşten çıkarıldıysan ya da ayrılıyorsan İş Kanunu'na göre kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, İŞKUR işsizlik ödeneği ve kullanılmayan yıllık izin ücreti gibi haklara sahip olabilirsin. Bu rehber her birini kimin, ne zaman ve ne kadar alacağını anlatır; tutarını hesaplaman için araçlara yönlendirir. Genel bilgilendirmedir; kesin durum için İŞKUR ve bir iş hukuku uzmanı esas alınmalıdır.
Ayrılma şekli, hangi haklara sahip olduğunu belirleyen en önemli faktördür. Aşağıdaki tablo genel kuralı gösterir; istisnalar için tablonun altındaki notlara bak.
| Ayrılma şekli | Kıdem | İhbar | İşsizlik ödeneği | İzin ücreti |
|---|---|---|---|---|
| İşveren feshi (senin kusurun yok) | Evet (1+ yıl) | Evet* | Evet** | Evet |
| İşçinin haklı feshi (md. 24: ücret ödenmemesi, mobbing, sağlık) | Evet | Hayır | Şartlı** | Evet |
| İstifa (haklı neden yok) | Hayır | Hayır | Hayır | Evet |
| İşveren haklı feshi (md. 25/II: ahlak ve iyiniyete aykırılık) | Hayır | Hayır | Hayır | Evet |
| Emeklilik, askerlik, evlilik (kadın 1 yıl içinde), ölüm | Evet | - | Şartlı** | Evet |
* İhbar tazminatı, işveren bildirim süresi vermeden (derhal) çıkardığında ödenir; süre kullandırılırsa ayrıca tazminat doğmaz. ** İşsizlik ödeneği, İŞKUR'un işten çıkış koduna ve "kusur dışı işsizlik" değerlendirmesine bağlıdır; kesin hak durumunu İŞKUR belirler.
En az 1 yıl çalışmış olman ve sözleşmenin kıdeme hak kazandıran bir nedenle sona ermesi gerekir (işveren feshi, işçinin haklı feshi, emeklilik, askerlik, kadın işçide evlilik, ölüm). Her tam yıl için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret ödenir; 2026 ilk yarı için aylık esas ücret tavanı 64.948,77 TL'dir. Yalnızca damga vergisi kesilir, gelir vergisi kesilmez. İstifada (haklı neden yoksa) kıdem doğmaz.
Kıdem tazminatını hesaplaBelirsiz süreli sözleşmede bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihte gündeme gelir. Süre kıdeme göre değişir: 6 aya kadar 2 hafta, 6 ay-1,5 yıl 4 hafta, 1,5-3 yıl 6 hafta, 3 yıldan fazla 8 hafta. İşveren seni derhal çıkarırsa tazminatı sana öder; sen süreye uymadan ayrılırsan işverene ödeyebilirsin. Kıdemden farklı olarak ihbar tazminatından hem gelir hem damga vergisi kesilir.
İhbar tazminatını hesaplaKendi kusurun dışında işsiz kaldıysan; son 120 gün sürekli hizmet akdine tabiysen ve son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primin varsa hak kazanırsın. Süre 600 günde 180, 900 günde 240, 1080 günde 300 gündür. Aylık tutar son 4 ayın ortalama brüt ücretinin %40'ı olup brüt asgari ücretin %80'ini (26.424,00 TL) aşamaz. Başvuruyu işten çıkıştan sonra 30 gün içindee-Devlet veya İŞKUR'dan yap.
İşsizlik maaşını hesaplaAyrılma şeklin ne olursa olsun (istifa dahil), kullanmadığın yıllık izin günlerinin ücreti sözleşme sona erdiğinde son ücretin üzerinden ödenir (İş Kanunu md. 59). İzin günü sayısı kıdeme göre değişir: 1-5 yıl 14 gün, 5-15 yıl 20 gün, 15 yıl ve üzeri 26 gün (18 yaş altı ve 50 yaş üstünde en az 20 gün).
Yıllık izin ücretini hesaplaKural olarak hayır. Kıdem tazminatı; işveren feshi, işçinin haklı nedenle feshi (İş Kanunu md. 24), emeklilik, askerlik, kadın işçinin evlilik nedeniyle 1 yıl içinde ayrılması ve ölüm gibi kıdeme hak kazandıran hallerde doğar. Haklı bir neden olmadan istifada kıdem ve ihbar hakkı doğmaz; yalnızca kullanılmayan yıllık izin ücretini alırsın. Ücretinin ödenmemesi gibi bir haklı nedenin varsa, istifa değil haklı fesih söz konusudur ve kıdeme hak kazanabilirsin; bu durumda gerekçeyi yazılı belgelemek önemlidir.
İŞKUR işsizlik ödeneği için: (1) kendi istek ve kusurun dışında işsiz kalmak, (2) son 120 gün hizmet akdine tabi olmak, (3) son 3 yılda en az 600 gün işsizlik sigortası primi ödemiş olmak gerekir. Ödenek 600 günde 180, 900 günde 240, 1080 günde 300 gün ödenir. Aylık tutar son 4 ayın ortalama brüt ücretinin %40'ıdır ve brüt asgari ücretin %80'ini (2026: 26.424,00 TL) aşamaz. Başvuru, işten çıkıştan sonra 30 gün içinde e-Devlet veya İŞKUR üzerinden yapılır.
Kıdem tazminatı, her tam çalışma yılı için 30 günlük giydirilmiş brüt ücret tutarındadır; artan süreler oranlanır. Hesaba esas aylık brüt ücretin bir üst sınırı (tavan) vardır: 2026 ilk yarı için 64.948,77 TL. Bu tutarın üzerinde ücret alsan da kıdem hesabı tavandan yapılır. Kıdem tazminatından yalnızca damga vergisi kesilir, gelir vergisi kesilmez.
İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesinde bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihte gündeme gelir. İşveren seni bildirim süresi vermeden (derhal) çıkarırsa ihbar tazminatını sana öder. Süre kıdeme göre değişir: 6 aya kadar 2 hafta, 6 ay-1,5 yıl 4 hafta, 1,5-3 yıl 6 hafta, 3 yıldan fazla 8 haftadır. Not: Sen ihbar süresine uymadan istifa edersen, ihbar tazminatını işverene ödemekle yükümlü olabilirsin.
Kıdem, ihbar ve izin ücreti ödenmezse önce işverenden yazılı olarak talep et. Sonuç alamazsan iş mahkemesine gitmeden önce zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulur (dava şartı). Arabuluculukta anlaşma olmazsa iş mahkemesinde dava açabilirsin. Kıdem ve ihbar tazminatında zamanaşımı 5 yıldır. Bu genel bilgidir; kendi durumun için bir iş hukuku uzmanına danışman en doğrusudur.
Bu içerik İş Kanunu (4857) ve İŞKUR mevzuatı esas alınarak 2026 için hazırlanmış genel bir bilgilendirmedir; hukuki tavsiye değildir. Kıdem tavanı ve asgari ücret gibi değerler dönemsel güncellenir. Kendi durumun için İŞKUR ile ve bir iş hukuku uzmanıyla görüşmen önerilir.
