İsteğe Bağlı Sigorta Rehberi 2026: Prim ve Emeklilik

İsteğe Bağlı Sigorta Nedir, Kimler Başvurabilir?

İsteğe bağlı sigorta, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 50 ve 51. maddelerine dayanır. Kişilerin kendi istekleriyle prim ödeyerek uzun vadeli sigorta kollarına (malullük, yaşlılık, ölüm) ve genel sağlık sigortasına dahil olmasını sağlar. Genel kural olarak başvurabilmek için Türkiye'de ikamet etmek, 18 yaşını doldurmuş olmak ve zorunlu sigortalı olmayı gerektirecek şekilde çalışmamak gerekir. Sigortalı olarak çalışsa bile ay içinde 30 günden az veya tam gün çalışmayanlar da yararlanabilir. Türkiye'de ikametle birlikte, sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde çalışan Türk vatandaşları ikamet şartı aranmadan başvurabilir; bu grup genel sağlık sigortası primi ödemez. Kendi çalışması nedeniyle SGK'dan yaşlılık ya da emekli aylığı alanlar bu haktan yararlanamaz. Ev hanımları, işten ayrılanlar ve zorunlu kapsama girmeyenler tipik başvuranlardır. Kişisel uygunluk için resmi SGK değerlendirmesi esastır.

• Yasal dayanak: 5510 sayılı Kanun md.50-51 (isteğe bağlı sigorta hükümleri).
• Şart: 18 yaşını doldurmuş ve genel kural olarak Türkiye'de ikamet ediyor olmak.
• Şart: Zorunlu sigortalı çalışması bulunmamak; sigortalıysa ay içinde 30 günden az veya tam gün çalışmamak.
• Sözleşmesiz ülkede çalışan Türk vatandaşları ikamet şartı aranmadan yararlanabilir ve GSS primi ödemez.
• Kendi çalışmasından yaşlılık/emekli aylığı alanlar isteğe bağlı sigortalı olamaz.
• Kapsam: uzun vadeli sigorta kolları (malullük, yaşlılık, ölüm) ve genel sağlık sigortası.

2026 Prim Oranı ve Tutarları

İsteğe bağlı sigorta primi, sigortalının beyan ettiği prime esas aylık kazancın belirli bir oranıdır. 4/12/2025 tarihli 7566 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikle bu oran 1 Ocak 2026'dan itibaren yüzde 33 olarak uygulanır; bunun yüzde 21'i malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, yüzde 12'si genel sağlık sigortası primidir. Önceki yıllarda toplam oran yüzde 32 idi (malullük, yaşlılık, ölüm payı yüzde 20). Prime esas kazancı sigortalı, alt ve üst sınır arasında kendisi belirler. 2026'da alt sınır aylık brüt asgari ücrete, yani 33.030 TL'ye; üst sınır ise bunun 9 katı olan 297.270 TL'ye eşittir. Buna göre SGK'nın açıkladığı 2026 aylık asgari prim tutarı 10.899,90 TL'dir (33.030 x yüzde 33). En yüksek kazanç beyan edilirse aylık prim yaklaşık 98.099,10 TL'ye çıkar. Daha yüksek kazanç beyanı ileride bağlanacak aylığı da yükseltebilir. Güncel tutar için resmi SGK duyurusu esastır.

• 2026 isteğe bağlı prim oranı: yüzde 33 (yüzde 21 malullük-yaşlılık-ölüm + yüzde 12 GSS), 7566 sayılı Kanun ile.
• Oran 1 Ocak 2026'dan itibaren yüzde 32'den yüzde 33'e yükseldi (uzun vade payı yüzde 20'den yüzde 21'e).
• 2026 prime esas kazanç alt sınırı: aylık 33.030 TL (günlük 1.101 TL).
• 2026 prime esas kazanç üst sınırı: aylık 297.270 TL (alt sınırın 9 katı).
• 2026 aylık asgari prim: 10.899,90 TL (resmi SGK).
• 2026 aylık azami prim: yaklaşık 98.099,10 TL (beyan edilen kazanca göre değişir).

Başvuru, Prim Ödeme ve Emeklilik (4/b Sayılması)

Başvuru, İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi ile sosyal güvenlik il müdürlüğüne veya merkezine yapılabildiği gibi, e-Devlet üzerinden çevrimiçi olarak da yapılabilir. Sigortalılık, talebin Kurum kayıtlarına ulaştığı tarihi takip eden günden başlar. Primlerin, ait olduğu ayı takip eden en geç 12 ay içinde ödenmesi gerekir; bu sürede ödenmeyen ay hizmet olarak değerlendirilmez. Sigortalılık; sigortalının talebiyle (primi ödenmiş son günü izleyen günden), aylığa hak kazanıp talepte bulunması halinde ya da ölüm halinde sona erer. Emeklilik açısından genel kural, isteğe bağlı prim ödenen sürelerin 4/1-(b), yani Bağ-Kur kapsamında sigortalılık süresi sayılmasıdır. Önemli istisna, ay içinde 30 günden az veya tam gün çalışıp aynı ay isteğe bağlı prim ödeyenlerdedir; bu ödemeler 30 günü geçmemek üzere zorunlu prim gününe eklenir ve 4/1-(a), yani SSK kapsamında değerlendirilir. Statü ve emeklilik hesabı için resmi SGK değerlendirmesi esastır.

• Başvuru: İsteğe Bağlı Sigorta Giriş Bildirgesi ile SGK'ya veya e-Devlet üzerinden online.
• Başlangıç: talebin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihi takip eden gün.
• Prim ödeme süresi: ait olduğu ayı takip eden en geç 12 ay; ödenmeyen ay hizmet sayılmaz.
• Sona erme: talep, aylığa hak kazanma veya ölüm hallerinde (5510 md.51).
• Emeklilik genel kuralı: isteğe bağlı süreler 4/1-(b) Bağ-Kur sigortalılığı sayılır.
• İstisna: ay içinde 30 günden az çalışıp aynı ay ödeyende süreler 4/1-(a) SSK sayılır.

İlgili rehberler ve araçlar

Sık sorulan sorular