Geçerli Neden ve Haklı Neden Fesih Farkı (2026)

Geçerli Nedenle Fesih Nedir? (Madde 18)

Geçerli nedenle fesih, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18. maddesinde düzenlenen ve iş güvencesi kapsamındaki işçiler için geçerli olan fesih türüdür. İşveren, sözleşmeyi feshederken işçinin yeterliliğinden, davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır. Bu hüküm kural olarak 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde, en az 6 aylık kıdemi olan ve belirsiz süreli sözleşmeyle çalışan işçileri kapsar. Fesih bildirimi yazılı yapılmalı, sebep açık ve kesin belirtilmeli; işçinin davranışı veya verimine dayalı fesihlerde savunması alınmalıdır. Geçerli fesih derhal değil, bildirim (ihbar) süreli sonuç doğurur; işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödenir. Feshin geçerli sebebe dayandığını ispat yükü işverendedir. Geçerli sebep bulunmazsa işçi işe iade davası açabilir. Ayrıntı için resmi kaynak esastır.

• Yasal dayanak: 4857 sayılı Kanun md.18-21 (iş güvencesi hükümleri).
• Kapsam koşulları: kural olarak 30 ve üzeri işçili işyeri, en az 6 ay kıdem, belirsiz süreli sözleşme.
• Sebep: işçinin yeterliliği/davranışı veya işletme, işyeri, iş gerekleri.
• Sonuç: bildirim süreli fesih; kıdem (1 yıl kıdem şartıyla) ve ihbar tazminatı ödenir.
• İspat yükü işverende; savunma alınmadan davranış/verim nedeniyle fesih yapılamaz.
• Geçersiz sayılırsa işe iade davası açılabilir.

Haklı Nedenle Fesih Nedir? (Madde 24 ve 25)

Haklı nedenle fesih, tarafların sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden derhal sona erdirmesine imkan tanır. İşçi açısından md.24, işveren açısından md.25 uygulanır. Her iki maddede sebepler üç grupta toplanır: sağlık sebepleri (I), ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı haller (II) ve zorlayıcı sebepler (III); md.25 ayrıca işçinin gözaltına alınması veya tutukluluğunu (IV) da sayar. Haklı fesih hakkı hem belirli hem belirsiz süreli sözleşmelerde ve işyerindeki işçi sayısına bakılmaksızın kullanılabilir. Ahlak ve iyi niyete aykırı hallerde (md.24/II ve md.25/II) fesih hakkı, durumun öğrenildiği tarihten itibaren 6 işgünü ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır (hak düşürücü süre). İşveren md.25/II'ye dayanarak feshederse işçiye kıdem ve ihbar tazminatı ödemez. İşçi md.24 ile haklı feshederse kıdem tazminatına hak kazanır, ihbar tazminatı ise talep edemez.

• Yasal dayanak: işçi için md.24, işveren için md.25.
• Nitelik: bildirim süresi beklenmeden derhal (bildirimsiz) fesih.
• Sebep grupları: sağlık (I), ahlak-iyi niyet (II), zorlayıcı sebepler (III); md.25'te ayrıca gözaltı/tutukluluk (IV).
• Kapsam: belirli ve belirsiz süreli tüm sözleşmeler; işçi sayısı sınırı yok.
• Hak düşürücü süre: ahlak-iyi niyet için 6 işgünü, en geç 1 yıl.
• Tazminat: md.25/II feshinde işçi kıdem-ihbar alamaz; md.24 feshinde işçi kıdem alır, ihbar alamaz.

İki Fesih Türünün Karşılaştırması ve Sonuçları

İki fesih türü arasındaki temel fark, feshin biçimi ve doğurduğu sonuçlardır. Geçerli nedenle fesih bildirim süreli (md.17'deki kıdeme göre değişen süreler, genel olarak 2-8 hafta) yapılır ve iş güvencesi kapsamındadır; işçi geçersizlik iddiasıyla, fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde önce arabulucuya, anlaşma olmazsa iş mahkemesine başvurarak işe iade davası açabilir. Haklı nedenle fesih ise derhal sonuç doğurur ve tek başına işe iade davasının konusu değildir; ancak işçi feshin haklı olmadığını ileri sürerse iş güvencesi hükümleri yine tartışılabilir. İşe iade davası kazanılıp işveren işçiyi süresinde işe başlatmazsa, genel kural olarak 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ile en çok 4 aya kadar boşta geçen süre ücreti ve diğer hakları ödenir. Kıdem tazminatı her iki türde de (1 yıl kıdem şartıyla) gündeme gelebilir; belirleyici olan feshin kim tarafından ve hangi sebeple yapıldığıdır.

• Fesih biçimi: geçerli neden bildirim süreli, haklı neden derhal (bildirimsiz).
• İşe iade: geçerli/geçersiz fesih tartışmasında mümkün; haklı fesih doğrudan işe iade konusu değil.
• İşe iade başvurusu: tebliğden itibaren 1 ay içinde önce arabulucu, sonra iş mahkemesi.
• İşe başlatmama tazminatı: genel kural olarak 4-8 aylık ücret.
• Boşta geçen süre: en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklar.
• İhbar tazminatı: geçerli fesihte ödenir; haklı fesihte kural olarak ödenmez.

İlgili rehberler ve araçlar

Sık sorulan sorular